Welkomsttekst in enquêtes: voorbeelden en sjabloon

Je vragenlijst is klaar en je wilt hem versturen. Wat nu nog ontbreekt, zijn die paar regels ervoor: de tekst die iedereen leest voordat de eerste vraag verschijnt.

Die regels bepalen hoeveel mensen er echt aan beginnen. Ze zijn geen voorwoord en geen beleefdheidsformule, maar het moment waarop iemand besluit mee te doen of het venster te sluiten. Het probleem: de meeste welkomstteksten zijn tegelijk te lang en te vaag.

In de welkomsttekst van een enquête horen, afhankelijk van de enquête, maximaal zes onderdelen: een korte begroeting, wie de vragen stelt, waar het over gaat, hoe lang het invullen duurt, wat er met de antwoorden gebeurt plus de vermelding dat deelname vrijwillig is en een zin over waarom meedoen de moeite waard is. Drie tot vijf zinnen zijn daarvoor genoeg.

📌 Het belangrijkste in het kort

• Drie tot vijf zinnen zijn genoeg voor een welkomsttekst.
• Het doel staat in de eerste twee zinnen.
• De aangekondigde duur is een belofte, geen schatting.
• Beloof alleen anonimiteit als je tool die ook waarmaakt.
• Privacyverklaring en toestemming komen op een eigen pagina daarna.
• Bij empirio.ai zet je de welkomstpagina met één klik aan.

Wat is een welkomsttekst en wat is het verschil met de uitnodiging?

Een welkomsttekst is de tekst die in een enquête vóór de eerste vraag staat. Hij heeft één taak: van een geopende link een begonnen enquête maken. Alles wat daar niet aan bijdraagt, kan weg.

Wie op de link klikt, heeft op dat moment drie vragen in zijn hoofd. Wie wil dit van me weten? Hoe lang duurt het? En kan ik hier eerlijk antwoorden zonder dat het op mij terugvalt? Beantwoordt de tekst die drie vragen, dan heeft hij zijn werk gedaan.

In dit medewerkersonderzoek beantwoordt de inleiding alle drie de vragen: het eigen bedrijf stelt de vragen, het invullen duurt tien tot twaalf minuten en de antwoorden worden anoniem verwerkt.

Belangrijk is daarbij de volgorde. Het doel hoort in de eerste twee zinnen, want wie pas in de derde zin hoort waar het over gaat, leest die derde zin vaak al niet meer. Een opening als “In het kader van een interne behoeftepeiling willen wij …” zegt na twee zinnen nog steeds niets. “We plannen de clubavonden voor volgend jaar opnieuw en willen weten welke avond jou het best uitkomt” zegt het meteen.

Niet te verwarren met de uitnodiging

De welkomsttekst staat in de enquête zelf. De uitnodiging komt daarvoor en zorgt ervoor dat iemand de link naar de enquête ook echt aanklikt. Hoe mensen bij je enquête terechtkomen, bepaalt hoeveel de uitnodiging al kan uitleggen:

• Per e-mail of bericht: De uitnodiging heeft ruimte voor afzender, doel, duur en deadline. De welkomsttekst mag dan korter zijn, omdat veel al bekend is.
• In een online proces: bijvoorbeeld na een aankoop in de webshop, in het klantaccount of via een melding op de website. De uitnodiging bestaat hier vaak uit één zin en een knop, dus de welkomsttekst moet de belangrijkste informatie zelf geven.
• Via een QR-code: op een poster, een flyer of op tafel in een restaurant. Naast de code staat meestal maar één regel, daarom draagt de welkomsttekst hier bijna alles.

De vuistregel: hoe minder de uitnodiging uitlegt, hoe meer de welkomsttekst moet doen, en andersom.

Een voorbeeld: je maakt een enquête en stuurt de link naar een WhatsApp-groep. In het bericht erbij leg je uit waar het over gaat en waarom het belangrijk is dat iedereen meedoet. Dan heb je in de enquête zelf geen uitgebreide welkomsttekst meer nodig. Een korte zin over de duur is genoeg of je begint direct met de vragen. Zo komt iedereen snel bij waar het eigenlijk om gaat.

Anders ligt het als de link ook zonder jouw bericht kan rondgaan, bijvoorbeeld omdat hij wordt doorgestuurd. Dan horen de kerngegevens, dus wie de vragen stelt, waar het over gaat en hoe lang het duurt, toch aan het begin van de enquête.

6 onderdelen die in een welkomsttekst thuishoren

Wat er precies in je welkomsttekst hoort, hangt af van wat voor enquête je houdt en hoe mensen erbij terechtkomen. Een snelle peiling in de WhatsApp-groep heeft weinig meer nodig dan de duur. Een medewerkersonderzoek moet daarentegen uitgebreid vertellen wie de antwoorden te zien krijgt.

Uit de drie vragen die deelnemers zich stellen, volgen maximaal zes onderdelen. Neem daarvan de onderdelen die jouw enquête nodig heeft. Meer onderdelen maken de tekst niet betrouwbaarder, alleen langer.

• Een begroeting, één zin, zonder titel en zonder cliché.
• Wie de vragen stelt, met de naam van de persoon of de organisatie.
• Waar het over gaat, in één zin en zonder vakjargon.
• Hoe lang het duurt, als getal in minuten.
• Wat er met de antwoorden gebeurt en dat deelname vrijwillig is.
• Waarom meedoen de moeite waard is, concreet en zonder overdrijving.

Twee van deze punten wegen het zwaarst. De duur, omdat die bepaalt of mensen afhaken. En de vermelding van wat er met de antwoorden gebeurt, omdat daarvan afhangt hoe eerlijk er wordt geantwoord.

Een privacyverklaring is iets anders dan de zin “je antwoorden worden anoniem verwerkt”. Zodra een vereniging, een onderwijsinstelling of een bedrijf de vragen stelt, komen er een privacyverklaring en toestemming bij. Die horen niet in de welkomsttekst, maar op een eigen pagina direct daarna en dus vóór de eerste inhoudelijke vraag. Meer daarover lees je verderop.

Vier welkomstteksten om aan te passen

De vier voorbeelden hieronder dekken de situaties waarin het vaakst een enquête wordt gehouden. Ze zijn steeds zo kort als het kan. Je kunt ze letterlijk overnemen en alleen de gegevens tussen de haken vervangen.

Wat in alle vier gelijk is: geen aanhef met titel, geen lange aanloop voor het eigenlijke punt, een getal bij de duur. Wat verschilt, is de reden om mee te doen. Die hangt af van wie er iets aan de resultaten heeft.

Klantenonderzoek

Bij een klantenonderzoek telt vooral de beknoptheid, want wie net iets heeft gekocht, zit niet te wachten op een tweede klus. Twee minuten is de bovengrens. De anonimiteit hoort uitdrukkelijk in de tekst, omdat anders bijna niemand kritiek opschrijft en juist die kritiek is de reden voor het onderzoek. De rest kan wachten.

Hallo,

Wij zijn [naam] en willen graag weten wat er bij ons goed gaat en wat niet. De enquête heeft tien vragen en duurt ongeveer twee minuten.

We verwerken je antwoorden anoniem, dus losse reacties zijn niet naar iemand te herleiden.

Bedankt dat je de tijd neemt!

Nu starten

Een kant-en-klare enquête hiervoor vind je in ons sjabloon voor een klantenonderzoek.

Medewerkersonderzoek

Bij een medewerkersonderzoek is niet de lengte het gevoelige punt, maar het vertrouwen. De tekst moet zeggen wie de antwoorden ziet en vanaf welke groepsgrootte er wordt geanalyseerd. Zonder die twee gegevens antwoordt een deel van het team voor de zekerheid neutraal. Het onderzoek levert dan juist op de punten waar het eigenlijk om ging geen informatie op.

Hallo,

Wij van de HR-afdeling willen graag weten hoe tevreden je bent met je dagelijkse werk en waar het schuurt. Het onderzoek duurt ongeveer tien minuten en is vrijwillig.

Je antwoorden worden anoniem verwerkt, je leidinggevende ziet geen individuele antwoorden. We analyseren alleen groepen van vijf personen of meer.

De resultaten presenteren we aan iedereen en samen bepalen we welke maatregelen eruit volgen.

Nu starten

De passende vragen voor het hoofddeel zitten al in het sjabloon voor medewerkerstevredenheid.

Enquête voor je scriptie

Bij een enquête voor je scriptie stelt één persoon de vragen. Dat mag je aan de tekst merken. Onderwijsinstelling en onderwerp wekken vertrouwen en de vermelding dat je de gegevens na het inleveren verwijdert, neemt de zorg weg dat ze ergens blijven rondslingeren. Je eigen e-mailadres aan het eind kost niets en werkt overtuigender dan elke belofte.

Hallo,

Ik schrijf mijn bachelorscriptie over [onderwerp] aan de [universiteit of hogeschool] en heb daarvoor jouw mening nodig. De enquête heeft 18 vragen en duurt ongeveer vier minuten.

Ik verwerk alle antwoorden anoniem en verwijder ze na het inleveren van mijn scriptie.

Heb je vragen? Je bereikt me via [e-mailadres].

Nu starten

Hoe de rest van de vragenlijst er wetenschappelijk verantwoord uitziet, zie je in het sjabloon voor een scriptie-enquête.

Enquête voor een vereniging of groep

De reden om mee te doen ligt hier bij de deelnemers zelf. Precies dat hoort in de tekst. Wie weet dat hij meebeslist over zijn eigen clubavond, heeft een betere reden om te klikken dan iemand die alleen een cadeaubon krijgt aangeboden. Daarbij past de vermelding wanneer en waar de resultaten worden gepresenteerd, omdat die de belofte controleerbaar maakt.

Hallo allemaal,

We plannen de maandelijkse clubavonden voor volgend jaar opnieuw en willen dat niet over jullie hoofden heen beslissen. Twaalf vragen, ongeveer drie minuten.

De resultaten presenteren we op de algemene ledenvergadering. Hoe meer mensen meedoen, hoe groter de kans dat de nieuwe avond de meesten goed uitkomt.

Nu starten

Voor een groter onderzoek binnen je vereniging is er het sjabloon voor een ledenenquête.

Het grootste verschil tussen de vier teksten zit in de reden om mee te doen. Bij het klantenonderzoek is dat het vooruitzicht dat kritiek aankomt en er iets verbetert, bij de verenigingsenquête de beslissing over de eigen clubavond. Wie die reden mist, schrijft een beleefde zin die niemand in beweging krijgt.

Hoe lang een welkomsttekst mag zijn

Drie tot vijf zinnen, en wel zo dat de tekst op een telefoon zonder scrollen zichtbaar is. Dat is geen kwestie van stijl. Een tekst die op een telefoon een half scherm vult, wordt niet gelezen maar overgeslagen, en daarmee ook de duur en de vermelding over anonimiteit.

Wie meer te zeggen heeft, zegt het niet hier. Uitgebreide uitleg over het onderwerp of over belangrijke begrippen hoort op een eigen pagina na de welkomsttekst, de informatie over de verwerking van gegevens in de privacyverklaring.

Een test die altijd werkt: lees de tekst hardop voor. Heb je meer dan twintig seconden nodig, dan is hij te lang. En als je bij het voorlezen ergens hapert, herschrijf je die zin in plaats van hem te verdedigen.

Veelgemaakte fouten in de welkomsttekst

De volgende vijf fouten komen steeds weer terug. De meeste zijn snel te herstellen voordat je de link verstuurt.

Wat ze gemeen hebben: ze ontstaan niet uit slordigheid, maar uit goede bedoelingen. Wie de duur kleiner maakt dan hij is, wil niemand afschrikken. Juist daarom vallen deze fouten bij het eigen nalezen zelden op.

De duur is geschat in plaats van gemeten

“Duurt maar twee minuten” klopt niet bij 30 vragen. Mensen haken dan halverwege de vragenlijst af. Vul hem zelf een keer in, neem de tijd op en tel daar de helft bij op. Wie de eigen vragenlijst kent, leest sneller dan alle anderen en is daarom de slechtste maatstaf voor de duur.

De duur korter opgeven helpt trouwens ook niet. Mirta Galesic en Michael Bosnjak lieten zien dat een langer aangekondigde invulduur leidt tot minder starters en minder volledig ingevulde vragenlijsten (Galesic en Bosnjak 2009, Public Opinion Quarterly). De conclusie daaruit is een kortere vragenlijst, niet een mooier getal in de tekst.

Zet bovendien het aantal vragen in de tekst, niet alleen de minuten. “Twaalf vragen, ongeveer drie minuten” is te controleren, “duurt maar even” niet. Het getal komt betrouwbaarder over, omdat het zich tijdens het invullen bevestigt of juist niet.

Anonimiteit wordt beloofd, maar niet waargemaakt

De zin “uiteraard anoniem” staat in de tekst, terwijl de tool op de achtergrond IP-adressen opslaat en de vragenlijst naar afdeling en leeftijd vraagt. Controleer de instellingen voordat je dat woord gebruikt. Wat echt anoniem betekent, lees je in het artikel over de anonieme enquête.

De tekst legt de methode uit in plaats van het doel

“In het kader van een kwantitatief onderzoek middels een gestandaardiseerde vragenlijst” zegt deelnemers niets. Ze willen weten waarover wordt beslist, niet met welke methode. Zo’n zin komt meestal uit het methodehoofdstuk van de scriptie en hoort daar ook thuis. In de welkomsttekst kost hij de helft van de aandacht voor nul informatie.

Er ontbreekt een reden om mee te doen

Zonder reden blijft alleen beleefdheid over. Die is bij een enquête zelden genoeg. De reden hoeft geen verloting te zijn. “De resultaten presenteren we op de algemene ledenvergadering” werkt bij leden van een vereniging beter dan een cadeaubon, omdat hun deelname dan zichtbaar iets verandert. Een beloning van buitenaf vervangt dat niet.

Welkomsttekst en vragen spreken mensen verschillend aan

Wie mensen in de welkomsttekst met je aanspreekt en in de vragen met u, klinkt als twee verschillende personen. Kies één keer en houd dat vol, ook in de antwoordopties en op de laatste pagina. Meestal ontstaat die breuk als vragen uit een oudere enquête worden overgenomen zonder ze nog eens te lezen.

De welkomsttekst in je enquête zetten

In de meeste enquêtetools is de welkomsttekst geen vraag, maar een eigen pagina vóór het vragendeel. Dat is belangrijk, omdat een tekstvraag zonder antwoordmogelijkheid in de analyse als onbeantwoorde vraag kan opduiken en het voltooiingspercentage kan vertekenen.

Bij empirio.ai zet je die startpagina in de editor aan met de schakelaar voor de welkomstpagina helemaal bovenaan in de zijbalk. Daarna bewerk je kop en tekst direct in de preview en kun je desgewenst een afbeelding toevoegen. De startknop staat er al in.

Daarna horen er nog twee handelingen bij. Open de preview op je telefoon en controleer of de tekst zonder scrollen zichtbaar is. En lees hem voor aan iemand die het onderwerp niet kent en vraag daarna waar de enquête over gaat.

Wat er naast de welkomsttekst in de inleiding hoort

De welkomsttekst is het grootste deel van de inleiding, maar niet het enige. Afhankelijk van het onderzoek horen bij de start van de enquête nog twee andere dingen, elk op een eigen pagina na de welkomsttekst:

• Privacyverklaring en toestemming (als dat nodig is): Zodra een vereniging, een onderwijsinstelling of een bedrijf de vragen stelt, vertel je wat er met de gegevens gebeurt en vraag je toestemming via een vinkje. Beide staan vóór de eerste inhoudelijke vraag.
• Extra uitleg (optioneel): Heeft het onderwerp meer context nodig, dan leg je na de welkomsttekst uit waar het precies om gaat en wat je onder belangrijke begrippen verstaat. In een medewerkersonderzoek kan dat bijvoorbeeld zijn: “Met leidinggevende bedoelen we je directe teamleider, niet de directie.”

Zo blijft de welkomsttekst kort en hebben toch alle deelnemers dezelfde informatie voordat ze antwoorden. Hoe startpagina, privacypagina en uitleg samenwerken, lees je in het artikel over de opbouw van een enquête.

Conclusie

Een goede welkomsttekst is korter dan je denkt en concreter dan je durft. Drie tot vijf zinnen, een getal bij de duur, een eerlijke zin over de antwoorden en een reden die voor de deelnemers geldt en niet voor jou. Alles daarboven kost deelnemers.

Twijfel je of een zin er nog in moet, laat hem dan weg en test de tekst bij iemand die het onderwerp niet kent. Begrijpt die na twintig seconden waar het over gaat, dan is de tekst klaar.

Hoe nu verder

• Wil je weten wat er na de inleiding komt? Opbouw van een enquête
• Heb je de tekst over privacy nog nodig? Privacy bij enquêtes
• Heb je de tekst voor de laatste pagina nodig? Einde van de enquête: bedankje en afsluitende tekst
• Zoek je nog deelnemers? Deelnemers vinden voor je enquête

Welkomstpagina, vragen en afsluiting in één keer?

Bij empirio.ai horen welkomstpagina en eindpagina bij de enquête, je vult alleen nog de tekst in.

Gratis enquête maken