Wat is een Likert-schaal? Definitie & voorbeeld

Ontwikkeld door de Amerikaanse socioloog Rensis Likert, wordt de Likert-schaal beschouwd als de meest gebruikte schaalverdeling in de sociale wetenschappen. Hiermee kunnen onderzoekers in een kwantitatieve meting, bijvoorbeeld in een online enquete, de onderzochte karakteristieken geleidelijk vastleggen en kwantificeren.

Algemene definitie van een Likert-schaal

Bij de Likert-schaal (= “likert scale”) gaat het om de zogenaamde psychometrische schaal, waarmee psychologische toestanden of persoonlijke meningen empirisch worden gemeten.

Bij een typische vragenlijst met de Likert-schaal worden indicatoren in de vorm van vragen of vastgestelde stellingen ontwikkeld waarmee het onderzochte kenmerk (bijvoorbeeld mentale toestand van testpersonen) duidelijk identificeerbaar is. Met de Likert-schaal streven onderzoekers ernaar de mate van instemming van deelnemers in meetbare stappen vast te leggen.

De Likert-schaal wordt meestal toegeschreven aan het intervalniveau (= wanneer verschillen tussen kenmerken worden gemeten, bijvoorbeeld om het IQ van meerdere mensen met elkaar te vergelijken) of zelden het ordinale niveau (= wanneer een rangorde wordt gemeten, zoals bij schoolcijfers of voetbalranglijsten).

Praktische toepassing van een Likert-schaal

Likert-schalen worden in verschillende onderzoeksgebieden – zoals bij markt- of mijnonderzoek – altijd ingezet wanneer testpersonen een subjectieve beoordeling moeten geven.

Dit omvat onder meer verschillende persoonlijkheidstests waarin aan de onderzochte personen stellingen ter beoordeling worden voorgelegd. Bij het beantwoorden kunnen de testpersonen vervolgens in verschillende gradaties instemmen en afwijzen.

Typisch zou dan een bewering zijn als deze, die door de testpersonen moet worden beantwoord:

Ik voelde me in de afgelopen 12 maanden vaak neerslachtig.

Antwoordmogelijkheden:

1. Helemaal niet mee eens
2. Niet mee eens
3. Noch noch
4. Mee eens
5. Volledig mee eens

Als alternatief kan de stelling in zo'n test ook als vraag worden gesteld:

Hoe vaak hebt u zich in de afgelopen zes maanden depressief gevoeld?

Antwoordmogelijkheden:

1. Nooit
2. Minder dan vijf keer per jaar
3. Vaker dan vijf keer per jaar
4. Minder dan vijf keer per maand
5. Vaker dan vijf keer per maand
6. Meerdere keren per week
7. Dagelijks

In de meeste onderzoeken wordt een combinatie van een stelling en een 5- of 7-puntsbeoordelingsschaal gebruikt waarmee een mening van sterke afwijzing tot sterke instemming kan worden afgebeeld.

De keuze van dit aantal stappen is gerechtvaardigd doordat in de praktische toepassing een schaal met te weinig stappen (bijvoorbeeld met drie of vier antwoordmogelijkheden) niet erg informatief is. Bij extreem veel gradaties (bijvoorbeeld bij meer dan tien antwoordmogelijkheden) is het verschil tussen de stappen voor de deelnemers echter te fijngegranuleerd en kan het bij de analyse moeilijk worden geinterpreteerd. Bovendien zijn onderzoekers het oneens over de vraag of een even aantal (= zonder een neutrale antwoord in het midden) of een oneven aantal stappen (= met een neutrale antwoord) zinvoller is.

Onafhankelijk van het aantal stappen krijgt elk antwoord een meetwaarde of score, die samen een classificatiesysteem vormen. In een persoonlijkheidstest voor mentale gezondheid zou de beoordeling van 1 tot 5 kunnen lopen, waarbij 1 punt wordt gegeven voor “helemaal niet mee eens” en 5 punten voor “volledig mee eens”. Uit het gemiddelde van alle antwoorden (= totaalscore) kan dan bij de uitwerking de schaalwaarde worden bepaald, die de mentale toestand van de onderzochte testpersonen beschrijft.

De volgende onderwerpen zouden je ook kunnen interesseren:

• Hoofdstuk: Kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden: Verschillen en voorbeelden
• Hoofdstuk: Empirisch onderzoek in eindwerk: Procedure, tips en voorbeeld
• Homepage van empirioWissen: Vind het geschikte hoofdstuk voor uw vraag