Evaluatiemethoden in empirisch onderzoek

Nadat de gegevens zijn verzameld, moeten deze correct geëvalueerd en geanalyseerd worden. 
Net als in de andere hoofdstukken moet ook de evaluatie van de gegevens gedifferentieerd worden bekeken. Ook hier moet onderscheid worden gemaakt hoe de gegevens zijn verzameld. Waren deze met kwantitatieve of kwalitatieve onderzoeksmethoden verkregen? Afhankelijk daarvan moet hier anders worden gehandeld. 

Evaluatiemethoden van kwantitatief onderzoek

Om kwantitatieve gegevens te analyseren en te evalueren, zijn er twee fundamentele soorten statistiek: 

• Beschrijvende statistiek 
• Inferentiële statistiek 

In de beschrijvende statistiek worden waarden en hoeveelheden van de resultaten "vrij eenvoudig" samengevat. Frequentieverspreiding in diagrammen wordt gemaakt, gemiddelden en standaarddeviaties worden berekend en correlaties bepaald. De volgende berekeningsmethoden zijn cruciaal in dit statistiekgebied:

• Gemiddelden: Rekenkundig gemiddelde, mediaan en modus
• Verspreiding: Bereik (verschil tussen hoogste en laagste waarde), standaarddeviatie en variantie, kwartielafstand 
• Correlatie: De correlatiecoëfficiënt geeft het verband tussen twee kenmerken aan en bevindt zich tussen -1 (negatief verband) en +1 (positief verband). 0 zou betekenen dat geen statistisch verband kon worden gevonden. Dus de onderzochte kenmerken hebben geen aantoonbaar verband.

In de inferentiële statistiek gaat het erom of de resultaten alleen toeval waren of of wetenschappelijke wetmatigheden voorkomen. Het belangrijkste instrument in inferentiële statistiek is de hypothesetest:

• Hypothesetest: De hypothesetest wordt gebruikt om te zeggen of van de gegeven steekproef kan worden gesloten op de totaliteit. Men stelt daarvoor tegenover de momenteel geldende hypothese (nulhypothese) een alternatieve hypothese (H1) op, om dan uiteindelijk te kunnen zeggen of deze moet worden bevestigd of weerlegd. Aan het einde van het onderzoek kan een onderzoeker dus zeggen dat met een onnauwkeurigheidswaarschijnlijkheid van X procent de hypothese kan worden bevestigd of weerlegd. 

De inferentiële statistiek vormt dus een belangrijk deel van de kwantitatieve evaluatie. Het ordent de beschrijvende resultaten in en ondersteunt de conclusies in je uitwerking.

 

Evaluatiemethoden van kwalitatieve onderzoeksmethoden

De uitdaging in kwalitatief onderzoek is om de verzamelde gegevens op een bepaalde manier te kunnen analyseren, omdat deze bijv. door interviews eerst nog gedocumenteerd en samengevoegd moeten worden.
Daarom moet de volgende procedure bij kwalitatief onderzoek worden gevolgd:

1. Opname van gegevens: Met behulp van opnames of opnamematerialen kunnen de interviews worden vastgelegd
2. Voorbereiding (transcriptie) van gegevens: Men schrijft per interview in een tekstdocument woord voor woord mee en documenteert zo zeer nauwkeurig wat in de opnamen te horen is. Hier gaat het echter alleen om de inhoud van de bevraagde persoon die voor het onderwerp belangrijk is. Dialecten, sprekingspauzes en vulwoorden (bijv. "ehm") kunnen worden weggelaten. 
3. Evaluatieprocedure: De gedocumenteerde gegevens kunnen nu worden geanalyseerd. Hierbij is er niet slechts één manier waarop men kwalitatieve gegevens kan analyseren. Mogelijke methoden zijn hier: Kwalitatieve inhoudsanalyse, Grounded Theory, Typologische analyse, Theorievorming gerelateerd aan het object, Sequentiële analyses enz. 

Om het te vereenvoudigen, laten we hier de procedure van de samenvattende inhoudsanalyse volgens Mayring zien (een vorm van kwalitatieve inhoudsanalyse):

1. Fase: Parafrasering - Uniform taalregister, herhalingen en uitwerkingen verwijderen.
2. Fase: Generalisatie - De parafrasen moeten op een abstractieniveau worden gebracht. Men generaliseert dus de parafrasen zodat zij algemener worden.
3. Fase: Reductie - Alleen frasen die belangrijk zijn, worden behouden. Dubbele of onbelangrijke frasen worden verwijderd. En parafrasen die gelijk of soortgelijk zijn, worden samengevoegd.

Voorbeeld:
1. Fase: "Persoonlijk contact is het toppunt" en "Vertrouwen kan men alleen door persoonlijk contact opbouwen"
2. Fase: "Persoonlijk contact is onontbeerlijk" en "Vertrouwen is alleen mogelijk door persoonlijk contact"
3. Fase: Persoonlijk contact is belangrijk omdat dan vertrouwen mogelijk is

Op deze manier heeft men aan het einde verschillende uitspraken gecomprimeerd als categorisysteem samengevat. Nu moet men nog controleren of alle uitspraken uit de eerste fase nog aanwezig zijn, anders zou men het proces opnieuw moeten starten. Deze samenvatting kan men vervolgens in het verder verloop van het onderzoek gebruiken om deze te interpreteren en conclusies voor de onderzoeksvraag te trekken.

 

En nu? Nu wordt het verslag geschreven

Je hebt nu met succes de verzamelde gegevens geëvalueerd en met verschillende instrumenten geanalyseerd. Nu gaat het erom de verkregen inzichten te interpreteren, in de huidige onderzoekscontext in te brengen en de resultaten in een verslag vast te leggen. Dit gebeurt in een wetenschappelijk werk. Hoe je dit schrijft, hoe het is opgebouwd en wat je moet beachten, laten we je zien in het volgende hoofdstuk.

 

---

 

Dit leer je in het volgende hoofdstuk:

• De juiste opbouw van een wetenschappelijk werk