Bachelor-thesis schrijven: Aanpak en checklist

In dit artikel gaan we dieper in op de bachelorscriptie en laten we zien met welke concrete aanpak het schrijven ervan een stuk makkelijker wordt. Met onze checklist kun je bovendien vóór het inleveren nagaan of je scriptie voldoet aan de wetenschappelijke eisen die voor een goed cijfer het verschil maken.

Ken je de basiseisen van een bachelorscriptie nog niet goed, begin dan met onze gids over de bachelorscriptie. Daarin lees je hoe je zowel de inhoud als de vorm van je scriptie onder controle krijgt, en wat je kunt doen als de tijd begint te dringen.

In vier stappen naar een sterke bachelorscriptie: zo pak je het schrijven aan

Een geslaagde scriptie begint vooral met een goede planning. Of je op tijd klaar bent, hangt niet alleen af van hoe je met je tijd omgaat, maar ook van het vaste verloop van je onderzoek.

Elk wetenschappelijk werkstuk doorloopt vanaf het begin van het onderzoek tot de eindbeoordeling vier typische fasen:

1. Onderwerp kiezen
2. Opzet van de scriptie
3. Inhoudelijke en analytische uitwerking
4. Eindversie

Literatuurtip: Berger-Grabner, Doris (2016). Wissenschaftliches Arbeiten in den Wirtschafts- und Sozialwissenschaften. Hilfreiche Tipps und praktische Beispiele. 3e druk. Wiesbaden: Springer Fachmedien. Het boek is Duitstalig. Vooral hoofdstuk 1.4, “Wie geht man am besten an die Sache heran?”, op pagina 16 tot 32, is de moeite waard.

Zo kun je je bachelorscriptie aanpakken: ons stappenplan

In de planning hieronder gaan we uit van een scriptieperiode van ongeveer drie maanden, dus twaalf weken, en een tekst van rond de dertig pagina's. Hanteert je opleiding andere afspraken, pas het stappenplan dan daarop aan.

Hoeveel tijd je werkelijk hebt, lees je af aan de studiepunten van je scriptie. Volgens de Rijksoverheid staat een studiejaar van 60 studiepunten voor 1.680 uur studie, dus 28 uur per studiepunt (EC). Hoeveel EC je scriptie telt en hoe lang de scriptieperiode duurt, staat in de Onderwijs- en examenregeling (OER) en de scriptiehandleiding van je opleiding.

1. De start van je onderzoek: een onderwerp kiezen

Elke scriptie begint met de zoektocht naar een geschikt onderwerp. In deze stap is het belangrijk dat je met een eerste verkenning van de literatuur en in overleg met je beoogde begeleider nagaat of het gekozen onderwerp zich wel leent voor een bachelorscriptie.

Tip: Zoek je nog inspiratie? In de Duitstalige onderwerpendatabase van GoThesis vind je veel voorbeelden en afstudeeropdrachten die bedrijven aanbieden. Nu onderwerpsuggesties ontdekken.

Planning: ongeveer 1 tot 2 weken, eventueel iets langer, maar in elk geval voordat je je onderwerp officieel laat vastleggen.

Je taken:

• Een onderwerp bedenken
• Mogelijke literatuur verzamelen en beoordelen
• Eerste ideeën voor je onderzoeksvraag uitwerken
• Een passende begeleider vinden
• Het onderwerp met je begeleider bespreken
• Het onderwerp zo nodig bijstellen
• Een (voorlopige) titel formuleren
• Je onderwerp officieel laten vastleggen volgens de procedure van je opleiding

2. Je onderzoek voorbereiden: de opzet van je scriptie

In deze fase werk je een eerste opzet van je onderzoek uit. Idealiter bespreek je die opzet met je begeleider. Vaak moet je in dit stadium een officieel scriptievoorstel inleveren, waarin je beschrijft hoe je te werk wilt gaan.

Planning: ongeveer 1 tot 2 weken.

Je taken:

• Uitgebreid literatuuronderzoek doen
• De belangrijkste bronnen en theorieën kiezen
• Het type onderzoek bepalen: empirisch of theoretisch, verklarend of beschrijvend
• Vanuit dat type onderzoek een vraagstelling formuleren
• Een scriptievoorstel voor je begeleider schrijven
• De feedback op je voorstel in je verdere planning verwerken

3. Methodische uitvoering: de inhoudelijke en analytische uitwerking

Nu begint de eigenlijke werkfase van je scriptie. Die bestaat meestal uit het theoretisch kader, de analytische uitwerking, bijvoorbeeld een empirisch onderzoek, en de eerste ruwe versie van je tekst. Belangrijk is dat je al schrijft terwijl je aan de methodische uitwerking werkt, anders kom je aan het eind in tijdnood.

Planning: ongeveer 4 tot 6 weken.

Je taken:

• Het theoretisch kader en de stand van het onderzoek vastleggen
• Bij een empirische scriptie eventueel een of meer hypothesen opstellen
• Het onderzoek ontwerpen en de onderdelen ervan bepalen, zoals theoretische begrippen, onderzoeksmethode, populatie en steekproef
• Het onderzoek uitvoeren
• De gegevens analyseren
• De ruwe versie afronden

4. Afronding: de schriftelijke eindversie

In de laatste fase van je bachelorscriptie draait alles om de laatste correctierondes van de tekst die er al staat. Het gaat daarbij zowel om inhoudelijke en taalkundige correcties van je ruwe versie als om de vormeisen van je opleiding.

Planning: ongeveer 3 tot 4 weken, eventueel korter.

Je taken:

• De eerste versie meerdere keren doorlopen en herschrijven
• De volledige opmaak van je scriptie verzorgen
• Paginanummers, citaten en andere verwijzingen in de tekst controleren
• Spelling, stijl en grammatica door iemand anders laten nalezen
• De definitieve versie klaarmaken, digitaal of op papier, zoals je opleiding dat vraagt
• De inleverdatum halen, en het liefst niet pas op de laatste dag inleveren

Ons advies: Je kunt de voorgestelde aanpak natuurlijk aanpassen aan je eigen manier van werken. Uit ervaring weten we wel dat het meestal niet verstandig is om bepaalde onderdelen naar voren te halen.

Begin je bijvoorbeeld met het empirische deel, zoals een online enquête, zonder eerst grondig literatuuronderzoek te hebben gedaan, dan moet je je enquête misschien opnieuw uitzetten, omdat de uitkomsten niet aansluiten bij het theoretisch kader van je scriptie.

De uitzondering is de ruwe versie van je tekst. Daaraan werk je steeds opnieuw, en die loopt door de hele werkfase heen. Dat betekent dat je afgeronde deeltaken zo snel mogelijk en tegelijk met het werk zelf uitschrijft.

Onze checklist: kwaliteitscriteria voor je scriptie

Je bachelorscriptie wordt beoordeeld op inhoudelijke, vormelijke en stilistische punten. Daarbij tellen niet alleen de concrete beoordelingscriteria van je beoordelaar of opleiding mee, maar ook de algemene wetenschappelijke kwaliteitscriteria:

• Objectiviteit: Is je scriptie zo objectief mogelijk geschreven? Kun je je uitspraken met gegevens onderbouwen? Zijn oordelen of passages met je eigen mening duidelijk als zodanig herkenbaar?
• Navolgbaarheid: Is je betoog logisch en begrijpelijk opgebouwd, met argumenten die op elkaar voortbouwen? Ga je eerlijk en open om met fouten in je eigen onderzoek? Zijn je uitspraken onderbouwd met bronnen en citaten?
• Beknoptheid: Schrijf je in wetenschappelijke taal, dus zakelijk in plaats van uitweidend? Zijn je formuleringen begrijpelijk en zo precies mogelijk?
• Relevantie: Onderscheidt je scriptie zich op zijn minst op enkele punten van ander onderzoek over hetzelfde onderwerp? Heeft je onderzoek een duidelijk doel dat je meteen kunt noemen?
• Aansluiting bij de huidige kennis: Vult je aanpak een bestaand gat in de wetenschappelijke kennis? Waarom is je onderzoek eigenlijk nodig? Lost het een bestaand probleem op?
• Overzichtelijkheid: Heb je een logische indeling die je resultaten beter te begrijpen maakt? Gebruik je opsommingen en accenten om je tekst te ordenen? Is je tekst als geheel prettig leesbaar, met genoeg alinea's, zinvolle hoofdstuktitels en niet te ingewikkelde zinnen?
• Vormelijke correctheid: Voldoe je aan alle vormeisen van je opleiding, zoals opmaak, lettertype, verwijsstijl en, als je opleiding daarom vraagt, een verklaring dat je de scriptie zelf hebt geschreven? Heeft iemand anders je tekst op spelling en grammatica gecontroleerd? Heb je de definitieve versie nog één keer volledig doorgelopen om laatste fouten te vinden?

Waarschijnlijk voldoet je scriptie niet aan elk van deze criteria. Zo verwacht niemand van een bachelorscriptie dat ze een grote wetenschappelijke relevantie heeft of de kennis in het vakgebied verder brengt.

Houd de punten uit deze lijst toch in je achterhoofd terwijl je schrijft. Samen dragen ze bij aan een goed eindcijfer.

Verder lezen

De volgende titels zijn Duitstalig:

Balzert, Helmut et al. (2011). Wissenschaftliches Arbeiten. 2e druk. Berlijn/Dortmund: Springer Campus.

Berger-Grabner, Doris (2016). Wissenschaftliches Arbeiten in den Wirtschafts- und Sozialwissenschaften. Hilfreiche Tipps und praktische Beispiele. 3e druk. Wiesbaden: Springer Fachmedien.

Heesen, Bernd (2014). Wissenschaftliches Arbeiten. Methodenwissen für das Bachelor-, Master- und Promotionsstudium. 3e, herziene druk. Berlijn/Heidelberg: Springer Gabler.

Hunziker, Alexander W. (2013). Spass am wissenschaftlichen Arbeiten. So schreiben Sie eine gute Semester-, Bachelor- und Masterarbeit. 5e druk. Zürich: SKV.

Vergelijkbare artikelen

• Wat betekent empirisch, en wat is empirisch onderzoek?
• Hoe voer je empirisch onderzoek uit voor je bachelor- of masterscriptie?

Reserveer de laatste week vóór de inleverdatum voor het verwerken van correcties, niet voor nieuw schrijfwerk. Hoeveel hulp van buitenaf in die fase is toegestaan, lees je in het artikel over het laten nakijken van je scriptie.